Z DZIEJÓW ZWIĄZKU

INNE ORGANIZACJE

Jesteś tutaj: Strona główna Poradnik związkowca Jak pisać pozew do sądu pracy
29
GRU
Jak pisać pozew do sądu pracy Drukuj Email
+ 119
+ 27
Wpisany przez Krystyna Wasiluk-Richter   

Jak pisać pozew do sądu pracy


Jeśli pracodawca naruszył prawo np. bezpodstawnie wypowiadając pracownikowi umowę o pracę, bezzasadnie ukarał karą dyscyplinarną lub porządkową, nie wypłacił należnego wynagrodzenia, ukarał karą porządkową lub dyscyplinarną itd., należy zwrócić się do sądu pracy. Pozew do sądu powinna wnieść osoba poszkodowana, ale komisja zakładowa powinna pomóc napisać pozew lub skontaktować ją z prawnikiem zarządu regionu.

Odwołując się do sądu należy pamiętać o tym, aby złożyć pozew w określonym nieprzekraczalnym terminie (art. 264 § 1 kp):
1.    7 dni, jeśli jest to odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę,
2.    14 dni, jeśli pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia (ze skutkiem natychmiastowym),
3.    3 lata w przypadku innych roszczeń pracownika, np. wypłaty należnego wynagrodzenia (art. 291 kp).
Termin odwołania powinno się liczyć od dnia, w którym pracodawca doręczył pismo wypowiadające umowę o pracę lub zawiadomienie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia.                                                                                                                             Może jednak zdarzyć się tak, że pracownik nie wniósł pozwu w terminie bez swojej winy, np. z powodu choroby, powodzi, przerwy w komunikacji czy też mylnej informacji dotyczącej terminu, znajdującej się na piśmie wypowiadającym umowę o pracę. W takich sytuacjach należy wnieść do sądu wniosek o przywrócenie terminu. Jeśli zostaną wykazane w tym wniosku okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu, sąd może postanowić przywrócić termin do wniesienia odwołania (art. 265 kp i art. 168 kodeksu postępowania cywilnego).
Należy jednak pamiętać, aby składając wniosek o przywrócenie terminu, jednocześnie wnieść pozew.
Pozew przeciwko pracodawcy należy wnieść do sądu rejonowego (sądu pracy).
Redagując pismo procesowe należy pamiętać, aby zawrzeć w nim (art. 126 i 187 kpc):
1.    oznaczenie sądu, do którego jest kierowane (np: Do Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w......................),
2.    imię i nazwisko, zawód i miejsce zamieszkania powoda,
3.    imię i nazwisko lub nazwę, miejsce zamieszkania lub siedziby pracodawcy jako pozwanego,
4.    w dalszych pismach procesowych - sygnaturę akt, czyli numer, jaki sąd nada sprawie,
5.    oznaczenie rodzaju pisma, np. "pozew", "apelacja", "wniosek dowodowy",
6.    żądania oraz ich uzasadnienie (dobrze też podać dowody na przytoczone okoliczności, np. dołączyć do pozwu dokumenty, podać nazwiska i adresy świadków),
7.    określenie wartości przedmiotu sporu (jeśli jest to suma pieniężna, to należy ją wpisać, jeśli rzecz - podać jej wartość),
8.    podpis powoda lub podpis pełnomocnika.
Pozew można wysłać pocztą, koniecznie przesyłką poleconą. Można złożyć go też osobiście w biurze podawczym sądu. Należy przygotować co najmniej dwa egzemplarze pozwu: jeden dla sądu i jeden dla pozwanego pracodawcy. Do sądu wnosi się oba egzemplarze, sąd jeden z nich prześle pozwanemu. Ta sama zasada obowiązuje w przypadku wszystkich innych pism procesowych. Oczywiście jeden egzemplarz należy zachować dla siebie.
Czasami pokrzywdzony pracownik boi się sądu i woli nie dochodzić swoich praw. Ale przecież osoba pokrzywdzona - czyli powód - nie musi działać w sądzie osobiście, może bowiem ustanowić pełnomocnika, który będzie reprezentował jego interesy w procesie. W tym celu powód musi danej osobie udzielić pełnomocnictwa na piśmie. Może to być osoba z komisji zakładowej lub prawnik z zarządu regionu. Ponadto pełnomocnikiem może być (art. 87 § 1 i 465 kpc): adwokat lub radca prawny, rodzice, małżonek, rodzeństwo, inspektor pracy, pracownik zakładu pracy, w którym powód jest lub był zatrudniony. Jeśli powód potrzebuje pomocy adwokata, a nie stać go na niego, może zgłosić do Sądu wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu (art. 117 kpc). Aby Sąd uwzględnił wniosek, powód musi złożyć oświadczenie, w którym wykaże, że nie może bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata. Takie oświadczenie powinno zawierać dokładne informacje o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Formularz oświadczenia można otrzymać w sekretariacie sądu. Pracownik dochodzący roszczeń z zakresu prawa pracy nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych (art. 263 kp i 463 kpc). Pamiętać należy jednak, że jeśli powód przegra sprawę, sąd może obciążyć go kosztami postępowania (np. gdy powództwo było bezzasadne).
Jako strona procesu powód lub jego pełnomocnik ma prawo do aktywnego uczestniczenia w postępowaniu, ma więc prawo:
1.    przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy lub wyciągi z tych akt (art. 9 kpc),
2.    składać oświadczenia (art. 210 kpc),
3.    zadawać pytania zarówno świadkom, jak i stronie przeciwnej, jeśli sąd ją przesłuchuje (art. 271 i 304 kpc),
4.    żądać przeprowadzenia dowodu, np. przesłuchania świadka (art. 217 i 232 kpc),
5.    żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu rozprawy (art. 160 kpc),
6.    odwoływać się od wyroków i postanowień sądu (art. 367, 392, 394 kpc).
Sąd może namawiać powoda do zawarcia ugody z pracodawcą (art. 10 kpc). Przede wszystkim można w ten sposób szybko zakończyć spór z pracodawcą, podczas gdy na rozstrzygnięcie sądu nieraz trzeba czekać bardzo długo. Jednak powód nie musi godzić się na niekorzystne dla niego propozycje. Zawsze należy zastanowić się, czy korzystniejsze będzie szybkie rozwiązanie sporu i pójście na ustępstwa proponowane przez pracodawcę, czy też dłuższy proces sądowy, mogący zakończyć się korzystnym dla powoda wyrokiem.

Odwołanie od wyroku
Jeśli pracownik uważa, że wyrok wydany przez sąd jest dla niego niekorzystny, może się od niego odwołać. Od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje apelacja (art. 367 kpc). Aby ją złożyć, należy najpierw zażądać uzasadnienia wyroku. Można to zrobić w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku. Apelację należy wnieść w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia  wyroku z uzasadnieniem. Jeśli natomiast powód lub pełnomocnik nie zażąda uzasadnienia wyroku, można wnieść apelację w terminie trzech tygodni od ogłoszenia wyroku.
Apelację wnosi się do sądu, który wydał niekorzystny dla pracownika wyrok. W apelacji powinno się przedstawić zarzuty przeciwko wyrokowi, czyli wskazać, dlaczego wyrok powinien być zmieniony (lub uchylony, a sprawa przekazana na nowo do sądu I instancji). Apelację wnosi się tak jak pozew.
Apelacja, podobnie jak kasacja i zażalenie jest środkiem odwoławczym. Jej celem jest rozpoznanie danej sprawy przez sąd apelacyjny w tych samych granicach, w jakich mógł ją rozpoznać sąd pierwszej instancji.
Apelacja przysługuje od:
•    wyroku sądu pierwszej instancji,
•    postanowień orzekających co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym przez sąd pierwszej instancji
•    postanowień sądu okręgowego o uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego.
Apelacja jako pismo procesowe powinna zawierać:
•    oznaczenie sądu do którego jest skierowana, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,
•    oznaczenie, że jest to apelacja,
•    wniosek o uchylenie lub zmianę wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia.
•    zwięzłe przytoczenie zarzutów i ich uzasadnienie (czyli przyczyny, z powodu których składamy apelację, np. merytorycznie błędne rozstrzygnięcie prawne przez sąd I instancji lub błędy formalne takie jak np. nieważność postępowania),
•    dowody na poparcie przytoczonych okoliczności,
•    podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika,
•    wymienienie załączników.
Ponadto powinno w niej znaleźć się:
•    oznaczenie zaskarżonego wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem czy jest on zaskarżony w całości czy w części, (należy podać datę wydania tego wyroku, sygnaturę akt i oznaczenie sądu, który wydał orzeczenie),
•    powołanie w razie potrzeby nowych faktów i dowodów oraz wykazanie, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami. Jednakże w razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy.
Jedną z przyczyn, które uzasadniają wniesienie apelacji jest nieważność postępowania. Z nieważnością postępowania mamy do czynienia:
1.    jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna (np. spór powinien być rozstrzygnięty przez organ administracyjny),
2.    jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej (np. stroną jest małoletni lub osoba ubezwłasnowolniona), organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego (np. np. osoba ubezwłasnowolniona nie ma opiekuna), albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany,
3.    jeżeli o to samo roszczenie miedzy tymi samymi stronami toczy się sprawa osądzona,
4.    jeżeli skład sadu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy,
5.    jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw (np. strona została bezpodstawnie wydalona z rozprawy),
6.    jeżeli sąd rejonowy orzekł w sprawie, w której sąd okręgowy jest właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu (np. sąd rejonowy orzekł w sprawie o ochronę praw autorskich).
Jakie orzeczenie może wydać sąd apelacyjny?
1.    W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy.
2.    W razie stwierdzenia nieważności postępowania sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
3.    Jeżeli pozew ulega odrzuceniu albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla wyrok oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie.
4.    Poza przypadkami określonymi w pkt.2 i 3 sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku co do istoty sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
W wypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie.
•    Sąd nie może uchylić lub zmienić wyroku na niekorzyść strony wnoszącej apelację, chyba że strona przeciwna również wniosła apelację.
•    Strona przeciwna może w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia apelacji wnieść odpowiedź na apelację wprost do sadu drugiej instancji.
•    Rozprawa przed sądem drugiej instancji odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej lub obu stron. Wydany wyrok nie jest zaoczny.

Jeśli wyrok sądu drugiej instancji jest dla powoda niekorzystny, przysługuje mu kasacja (art.392 kpc). Kasacja musi być podpisana i wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego. Kasację wnosi się do sądu, który wydał niekorzystny wyrok w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia powodowi wyroku wraz z uzasadnieniem. W tym przypadku powód powinien zażądać najpierw uzasadnienia wyroku (w ciągu tygodnia od dnia jego ogłoszenia).
W niektórych sprawach nie można jednak wnieść kasacji, np. w sprawach dotyczących świadectwa pracy czy w sprawach o świadczenia, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 5 tysięcy zł (art. 393 kpc).